Glutenvrij leven van: Elina

Voor Elina (25) uit Groningen was eten altijd iets waar ze nauwelijks over nadacht. Even een gebakje bij de koffie, spontaan uit eten met vrienden of iets lekkers halen onderweg; het hoorde er gewoon bij. Totdat haar lichaam steeds duidelijker liet merken dat er iets niet goed zat.

“Eten is elke dag en overal. Het stopt eigenlijk nooit.”

Sinds een jaar weet Elina dat ze coeliakie heeft en volledig glutenvrij moet eten. Een diagnose die aan de ene kant eindelijk duidelijkheid gaf, maar tegelijkertijd ook haar dagelijkse leven flink veranderde.

Van onbekende klachten naar een diagnose

De klachten begonnen vrij plotseling. Tijdens een vrijgezellenfeestje ging Elina uit eten en werd ze daarna erg ziek. Op dat moment had ze nog helemaal niet door dat gluten de oorzaak konden zijn.

“Ik moest heel veel overgeven, maar ik had de link met gluten toen nog helemaal niet gelegd.”

Daar bleef het niet bij. In de weken daarna kreeg ze vaker dezelfde klachten, bijvoorbeeld na feestjes, etentjes en zelfs na een bierproeverij. De klachten werden steeds heftiger en begonnen haar dagelijks leven te beïnvloeden. Uiteindelijk ging ze naar de huisarts, waar eerst werd gedacht aan maagproblemen. Na verschillende onderzoeken volgde uiteindelijk een bloedonderzoek.

“Op vrijdag, net nadat ik boodschappen had gedaan, kreeg ik te horen: je hebt coeliakie, dus je mag geen gluten meer eten.”

Achteraf vielen er steeds meer puzzelstukjes op hun plek. Ook in de jaren daarvoor waren er momenten waarop ze zich na het eten niet goed voelde. Een gebakje bij de koffie kon bijvoorbeeld al zorgen voor flinke misselijkheid, maar destijds zocht ze daar nog niets achter.

Leren leven met glutenvrij eten

De overstap naar glutenvrij eten bleek thuis gelukkig beter te doen dan Elina vooraf had verwacht. Ze ontdekte dat er veel producten en alternatieven beschikbaar zijn.

“Thuis vind ik het eigenlijk helemaal niet moeilijk. Er zijn zoveel dingen glutenvrij verkrijgbaar.”

Wel veranderde haar manier van boodschappen doen compleet. Waar ze eerder nauwelijks nadacht over ingrediënten, werd etiketten lezen ineens onderdeel van haar routine.

“Je wordt veel bewuster van eten. Hiervoor dacht ik daar eigenlijk nooit zo over na.”

De grootste uitdaging zat voor Elina vooral in het vertrouwen terugkrijgen. Zeker in het begin vond ze eten buiten haar vertrouwde omgeving spannend. Uit eten gaan, feestjes of sociale gelegenheden brachten veel onzekerheid met zich mee, omdat ze bang was om opnieuw ziek te worden.

“Ik durfde bijna niet meer te eten, omdat ik bang was dat ik weer ziek zou worden.”

Door die angst viel ze in korte tijd veel af. Uiteindelijk kreeg ze hulp om stap voor stap weer vertrouwen op te bouwen en sociale situaties niet te vermijden.

“Ik ben naar een psycholoog geweest en daar heb ik heel veel aan gehad. Niet gaan maakt de angst alleen maar groter, dus je moet die confrontatie toch aangaan.”

De sociale kant van coeliakie

Voor Elina zit de grootste uitdaging niet in glutenvrij koken, maar vooral in alles daaromheen. Waar anderen spontaan iets bestellen of ergens aanschuiven, moet zij altijd eerst nadenken en vragen stellen.

“Als iedereen gewoon kan bestellen waar hij zin in heeft, moet jij steeds nadenken. Jij bent degene die moet vragen hoe iets gemaakt wordt en hoe het in de keuken gaat.”

Vooral tijdens etentjes, feestjes of momenten met collega’s wordt ze ermee geconfronteerd dat eten voor haar niet meer vanzelfsprekend is. Gelukkig krijgt ze veel steun vanuit haar omgeving. Haar vriendinnen, familie en vriend houden vanaf het begin rekening met haar.

Toch voelt het soms alleen. Uiteindelijk is zij degene die iedere dag met coeliakie bezig is.

“Ik ken eigenlijk niemand in mijn omgeving met coeliakie, dus dat maakt het soms lastig.”

Wat mensen vaak onderschatten

Volgens Elina zien mensen zonder ervaring vooral de praktische kant: gewoon geen gluten eten. Maar volgens haar zit er veel meer achter.

“Het is niet alleen geen gluten eten. Het gaat ook heel erg in je hoofd zitten.”

Vooral het constant moeten opletten wordt onderschat. Een spontane keuze maken of ergens zonder nadenken van genieten is niet meer vanzelfsprekend. Ook kruisbesmetting is iets waar anderen vaak niet bij stilstaan.

“Iemand wilde een keer met haar mes in mijn bakje hummus. Toen dacht ik: nee, stop! Mensen denken daar gewoon niet over na.”

Altijd voorbereid op pad

Inmiddels heeft Elina haar eigen manieren gevonden om glutenvrij leven makkelijker te maken. Een belangrijke daarvan is voorbereiding.

“Ik zorg eigenlijk altijd dat ik eten in mijn tas heb.”

Een glutenvrije mueslireep of wat extra fruit geeft haar zekerheid wanneer ze onderweg is. Ook tijdens weekendjes weg denkt ze vooruit. Zo neemt ze bijvoorbeeld haar eigen airfryer mee, zodat ze altijd een veilige optie heeft.

Voor haar draait glutenvrij leven voor een groot deel om goed voorbereid zijn.

Genieten van glutenvrije favorieten

Naast alle uitdagingen helpt het ook om producten te vinden waar ze weer écht van kan genieten. Zo eet Elina iedere ochtend glutenvrij brood van Bakker Leo.

Vooral de kleine genietmomentjes maken verschil: producten kunnen eten die eerder vanzelfsprekend waren.

“De speculaaskoek of het croissantje… maar omdat ik die als eerste heb gehad, ga ik toch voor de speculaaskoek.”

Rustig de tijd nemen

Haar belangrijkste advies voor mensen die net glutenvrij moeten eten? Geef jezelf de tijd.

“Neem vooral even de tijd om eraan te wennen.”

Zelf wilde ze in het begin snel door en streng zijn voor zichzelf. Inmiddels weet ze dat zo’n grote verandering tijd nodig heeft. Je moet opnieuw ontdekken wat kan, waar je je prettig bij voelt en hoe je ermee omgaat.

“Als je je hele leven alles hebt kunnen eten en ineens niet meer, dan moet je gewoon de tijd nemen om alles uit te zoeken.”

Stap voor stap makkelijker

Na een jaar glutenvrij leven merkt Elina dat er steeds meer rust komt. Ze weet beter wat ze kan eten, waar ze zich veilig bij voelt en hoe ze met verschillende situaties om kan gaan.

Glutenvrij leven blijft soms plannen, opletten en uitleggen. Maar het wordt makkelijker.

En misschien is dat wel haar belangrijkste boodschap: je hoeft niet meteen alles onder controle te hebben.

“Neem de tijd. Je moet eraan wennen.”

Ook jouw glutenvrije verhaal delen?

Eet jij glutenvrij en wil je jouw ervaringen delen om anderen te helpen met herkenning, tips of inspiratie? Neem gerust contact met ons op via glutenvrij@bakkerleo.nl – we komen graag met je in contact. Als dank ontvangen deelnemers een verrassingspakket van ons.