Glutenvrij leven van: Ellen & Saar

"Een grote zoektocht, maar met steeds meer nieuwe ontdekkingen"

Soms vallen puzzelstukjes pas op hun plek als je achteromkijkt. Voor Ellen (41) en haar dochter Saar (9) kwam de diagnose coeliakie onverwacht, maar tegelijkertijd verklaarde het veel. Wat begon met een onderzoek uit voorzorg, veranderde hun dagelijkse leven. Inmiddels eten Ellen en Saar ongeveer een half jaar glutenvrij. Wat in het begin voelde als een enorme omschakeling, heeft hun laten zien dat er veel meer mogelijk is dan ze aanvankelijk dachten.

Een druk gezin met een onverwachte ontdekking

Samen met haar partner Alfred en hun dochters Saar en Lien woont Ellen in Haren, vlak bij Groningen. Als psycholoog werkt ze met kinderen en jongeren, terwijl Saar haar dagen vult met school, hockey en vioolles. Hun leven was al druk genoeg voordat gluten een extra aandachtspunt werden. Toch kwam coeliakie niet helemaal uit de lucht vallen.

"Nadat iemand in mijn directe familie zich liet onderzoeken, zijn wij ons er ook wat meer in gaan verdiepen. Toen we erover lazen, herkenden we bepaalde kenmerken bij Saar. Daarom dachten we: laten we het in ieder geval uitsluiten."

Omdat coeliakie erfelijk kan zijn, besloot Ellen zichzelf tegelijkertijd te laten testen. Tot hun verrassing bleek uit het bloedonderzoek dat ze allebei coeliakie hadden.

Klachten die achteraf ineens logisch werden

Opvallend genoeg hadden Ellen en Saar geen typische buikklachten. Daardoor hadden ze nooit direct aan coeliakie gedacht. Toch waren er achteraf gezien wel signalen die ineens op hun plek vielen.

Bij Saar viel vooral op dat ze minder snel groeide dan leeftijdsgenootjes. Ellen merkte zelfs dat kleding die Saar te klein was geworden, vrijwel direct door kon naar haar vijf jaar jongere zusje. Daarnaast was Saar vaak moe, sneller verdrietig of boos en had ze minder energie dan andere kinderen.

Ook bij Ellen vielen verschillende puzzelstukjes op hun plek. "Ik had al jarenlang een ijzertekort dat maar niet echt verbeterde. Ook dacht ik altijd dat ik niet tegen alcohol kon. Achteraf denk ik dat het vooral bier was waar ik niet goed op reageerde."

Klachten die jarenlang als 'normaal' werden gezien, bleken uiteindelijk toch een duidelijke oorzaak te hebben.

Kerstdiner als eerste uitdaging

De timing van de diagnose was bijzonder. Op vrijdag kregen ze de uitslag en enkele dagen later stond het kerstdiner op school gepland.

"Dat was meteen de eerste vraag: hoe gaan we dit aanpakken?"

Gelukkig bleek hun omgeving ontzettend behulpzaam. Ouders, school en familie wilden direct meedenken. Dat bleek het begin van iets wat ze nog steeds ervaren: mensen houden graag rekening met Saar wanneer ze weten wat er nodig is.

"Bij traktaties wordt er vaak rekening gehouden met Saar. Laatst werden er donuts uitgedeeld en was er speciaal een glutenvrije donut voor haar geregeld."

Juist die betrokkenheid maakte de overgang naar een glutenvrij leven een stuk makkelijker.

Verdriet om dingen die ineens niet meer mogen

Toch was de omschakeling niet altijd eenvoudig. Vooral voor Saar was het confronterend. Op negenjarige leeftijd weet je namelijk al heel goed wat je lekker vindt en daardoor ook precies wat je gaat missen.

"Kroketten, bitterballen, bepaalde koekjes... Dat zijn dingen waarvan je ineens hoort dat je ze niet meer mag."

Daarnaast speelde iets waar veel kinderen tegenaan lopen: niet anders willen zijn dan de rest. “Saar wilde gewoon hetzelfde eten als haar vriendjes en niet degene zijn die altijd iets anders kreeg”.

Dat verdriet was er zeker in het begin, maar gelukkig werd het na verloop van tijd steeds minder.

Op ontdekkingstocht in het glutenvrije schap

Vrijwel direct na de diagnose gingen moeder en dochter samen op onderzoek uit.

"We hebben een winkelwagen vol producten meegenomen en zijn gewoon gaan proberen. Wat vinden we lekker? Wat werkt wel en wat niet?"

Het werd een zoektocht vol verrassingen. Inmiddels leest Saar zelfstandig etiketten en weet ze steeds beter waar ze op moet letten. Hoewel niet alles direct een succes was, ontdekten ze gelukkig ook producten waar ze echt blij van werden.

Brood bleek in eerste instantie een uitdaging. Veel glutenvrije supermarktvarianten vonden ze droog en minder lekker van smaak. Inmiddels hebben ze hun favorieten gevonden. Saar geniet vooral van de tijgerbollen en het bruine brood van Bakker Leo. Dankzij deze ontdekking is brood weer iets geworden waar ze echt van geniet. Ellen kiest graag voor het meerzaden stokbrood en de cranberry pompoenpit cookies. Het vinden van producten die ze allebei lekker vinden, heeft de overstap naar glutenvrij eten een stuk makkelijker gemaakt.

Het nieuwe normaal

Na ongeveer een half jaar glutenvrij eten voelt het voor Ellen en Saar steeds meer als het nieuwe normaal.

Thuis hebben ze duidelijke routines ontwikkeld om kruisbesmetting te voorkomen. Zo zijn er afspraken over wie als eerste brood smeert en weet de familie inmiddels precies waar ze rekening mee moeten houden wanneer Saar komt logeren. Ook neemt ze standaard iets mee wanneer ze ergens gaat spelen.

Natuurlijk zijn er nog uitdagingen. Vakanties vragen bijvoorbeeld extra voorbereiding en feestjes blijven soms spannend. Ook een spontaan terrasje pakken kost wat meer voorbereiding dan vroeger. Toch proberen ze zich daar niet door te laten beperken.

"We willen niet dat angst voor gluten bepaalt wat we wel of niet doen. Er zijn zoveel mogelijkheden. Daar richten we ons liever op."

Meer energie en rust

Misschien wel het mooiste resultaat van hun glutenvrije leven is hoe ze zich nu voelen. Bij Saar merken ze meer energie, meer rust en een betere ontwikkeling. Ook Ellen ervaart duidelijke veranderingen.

"Ik merk dat ik me nog beter kan concentreren dan voorheen. Slapen gaat beter en ik heb meer rust in mijn lijf."

Het zijn geen spectaculaire veranderingen van de ene op de andere dag, maar juist die subtiele verbeteringen maken veel verschil.

"Je merkt dat je lichaam minder hard hoeft te werken. Daardoor houd je energie over voor andere dingen."

Wat veel mensen onderschatten

Volgens Ellen is kruisbesmetting iets waar veel mensen weinig vanaf weten. Zelf hadden ze daar in het begin ook nauwelijks kennis van. Inmiddels weten ze hoe belangrijk kleine dingen kunnen zijn, zoals een eigen broodrooster of aparte boter. Gelukkig ervaren ze dat mensen meestal graag willen helpen, zodra ze begrijpen wat coeliakie inhoudt.

"De meeste mensen weten simpelweg niet wat het precies betekent. Wij wisten het zelf ook niet voordat we ermee te maken kregen."

Een boodschap voor anderen

Als Ellen één advies mag geven aan mensen die net glutenvrij moeten gaan eten, dan is het vooral om nieuwsgierig te blijven.

"Ga op ontdekkingstocht naar wat je wél lekker vindt."

Volgens haar richten we ons in Nederland vaak sterk op brood, granen en tarwe. Daardoor lijkt het soms alsof er heel veel wegvalt wanneer je glutenvrij moet eten.

"Maar dat betekent niet dat je niet meer lekker kunt eten. Er zijn ontzettend veel mogelijkheden."

Zelf omschrijft ze hun glutenvrije leven dan ook als:

"Een grote zoektocht, maar met steeds meer nieuwe ontdekkingen."

En misschien vat dat hun verhaal wel het beste samen. De diagnose bracht onzekerheid, verdriet en aanpassingen met zich mee. Maar vooral ook antwoorden, meer energie en de ontdekking dat een glutenvrij leven veel rijker kan zijn dan je vooraf misschien denkt.

Ook jouw glutenvrije verhaal delen?

Eet jij of (iemand in) jouw gezin glutenvrij en wil je jouw verhaal delen om anderen te helpen met tips en herkenning? Neem dan contact met ons op via glutenvrij@bakkerleo.nl, we komen graag met je in contact. Als dank ontvangen deelnemers een verrassingspakket van ons.